Internet, Facebook και παιδεία

Η αλματώδης ανάπτυξη του Internet υψηλής ταχύτητας τα τελευταία χρόνια, καθώς και η μείωση του κόστους χρήσης του, έχει ως αποτέλεσμα την σταδιακά μεγαλύτερη διείσδυσή του στα ελληνικά νοικοκυριά. Σύμφωνα με στατιστικά του 2009, το 38% των ελληνικών νοικοκυριών έχουν πρόσβαση στο Διαδίκτυο, ποσοστό που ναι μεν είναι πολύ μεγαλύτερο από το 31% του 2008, ωστόσο μας κατατάσσει προτελευταίους στην Ευρωπαϊκή Ένωση (πίσω μας είναι μόνο η Βουλγαρία) όπου το σχετικό ποσοστό είναι στο 65% κατά μέσο όρο.

Το νέο μέσο δημιουργεί νέα κουλτούρα, η οποία είναι δυναμική, ευμετάβλητη και υπό διαμόρφωση. Ωστόσο κάποια χαρακτηριστικά της είναι πλέον ευδιάκριτα στην κοινωνία μας, και μας καλούν να τα αφομοιώσουμε, ακόμη και αν η σχέση μας με την τεχνολογία δεν είναι η καλύτερη.

Μία από τις υπηρεσίες που μας προσφέρει το Διαδίκτυο είναι η κοινωνική δικτύωση. Η πλέον διαδεδομένη πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης είναι το Facebook. Το Facebook είναι ιστοχώρος κοινωνικής δικτύωσης που ξεκίνησε το 2004. Οι χρήστες μπορούν να επικοινωνούν μέσω μηνυμάτων με τις επαφές τους και να τους ειδοποιούν όταν ανανεώνουν τις προσωπικές πληροφορίες τους. Όλοι έχουν ελεύθερη πρόσβαση στο να συμμετάσχουν σε δίκτυα που σχετίζονται με τις εμπειρίες και τα ενδιαφέροντα του κάθε χρήστη.

Παγκόσμια ο συγκεκριμένος ιστότοπος αριθμεί περισσότερους από 400 εκατομμύρια εγγεγραμμένους χρήστες, ενώ μόνο στην Ελλάδα είμαστε περισσότεροι από  400 χιλιάδες στο FB.

Τα νούμερα αποδεικνύουν από μόνα τους την μαζικότητα του φαινομένου.

Το τελευταίο διάστημα απασχολούν την επικαιρότητα θέματα που σχετίζονται με το Facebook, κυρίως αρνητικά. Άλλωστε για να είναι κάτι είδηση πρέπει να είναι κακή είδηση.. Μερικά από αυτά που έχουμε ήδη ακούσει για το συγκεκριμένο δίκτυο είναι τα εξής: Σκοτωμοί, χωρισμοί, βιασμοί, απολύσεις, αποβολές, αλλαγή σχολικού περιβάλλοντος κ.α. χρεώνονται στη συγκεκριμένη εφαρμογή. Είναι όμως ακριβώς έτσι;

Κάποιος που δεν έχει επαφή με τις νέες τεχνολογίες, ακούγοντας τα παραπάνω από τις ειδήσεις στην τηλεόραση, είναι σίγουρο πως θα τρομοκρατηθεί και θα ενοχοποιήσει για όλα το Facebook και το «κακό» Internet.

Εδώ όμως είναι το λάθος μας. Δεν είναι το Facebook που φταίει για τυχόν κακή χρήση του. Φταίει ο χρήστης που το χρησιμοποιεί λάθος.

Δεν φταίει το πιρούνι αν το χρησιμοποιήσω για να βγάλω το μάτι μου, και όχι για να φάω.

Αυτό που θα πρέπει να μας προβληματίσει είναι οι λόγοι που μας οδηγούν σε λάθος χρήσης των εργαλείων κοινωνικής δικτύωσης και του internet γενικότερα.

Εκεί πιστεύω είναι το κομμάτι που πρέπει να εστιάσουμε ως κοινωνία: Να αποκτήσουμε την  παιδεία, την κουλτούρα να διαχειριστούμε τα νέα μέσα, αλλά και τυχόν παραβατικότητες που προκύπτουν μέσω αυτών.

Και η διαχείριση παραβατικών φαινομένων σε κάτι εντελώς καινούργιο όπως το internet δεν μπορεί να γίνει με συμβατικές παρελθοντικές λογικές.

Είμαστε όμως ως κοινωνία έτοιμη όχι απλά να χρησιμοποιήσουμε, αλλά να κρίνουμε χρήσεις άλλων στον Facebook;

Έχουμε εκπαιδευτεί ως γονείς κατάλληλα για να διαχειριστούμε την επαφή παιδιού – υπολογιστή, που τείνει να γίνει εντονότερη και από την τηλεόραση;

Γνωρίζουμε τα όρια που πρέπει να βάλλουμε; Μπορούμε να κρίνουμε τι είναι σωστό και τι λάθος;

Γνωρίζουμε ως καθηγητές τα νέα μέσα στον βαθμό που οι μαθητές μας τα ξέρουν;

Έχουμε επιμορφωθεί εμείς οι καθηγητές, ώστε και να εκμεταλλευτούμε τα νέα μέσα για εκπαιδευτικούς σκοπούς, αλλά και να διαχειριζόμαστε ατυχή περιστατικά στα κοινωνικά δίκτυα με μεγαλύτερη επιείκεια και επάρκεια;

Γνωρίζουν οι μαθητές τα πλαίσια μέσα στα οποία πρέπει να κινούμαστε στον χώρο του διαδικτύου και τον βαθμό που εκθέτουμε τον εαυτό μας, όχι στους «φίλους» μας, αλλά στον οποιονδήποτε;

Υπάρχει σχετικό μάθημα σε κάποια τάξη της Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που να εκπαιδεύει το μαθητή κατάλληλα για να χρησιμοποιεί τα κοινωνικά δίκτυα ως χρήσιμο εργαλείο κοινωνικοποίησης και γνώσης;

Είναι πολλά τα ερωτήματα και πολλές οι αρνητικές απαντήσεις.. Είναι προφανές πως το παρόν μας έχει προσπεράσει. Και για το προλάβουμε θα πρέπει να αρχίσουμε να κινούμαστε στους ρυθμούς του.